‌ گه‌نجان حه‌زیان له‌جوانكارییه‌



 


ئا: ئاوێنه‌

له‌ماوه‌ی‌ چه‌ند ساڵی‌ رابردوودا به‌شێكی‌ زۆری‌ كوڕان‌و كچان ده‌ستیان كردووه‌ به‌ئه‌نجامدانی‌ نه‌شته‌رگه‌ریی‌ بۆ جه‌سته‌یان كه‌ هه‌ریه‌كه‌‌و بۆ مه‌به‌ستێك ئه‌و كاره‌یان كردووه‌، پزیشكانی‌ جوانكاری‌ ئه‌و نه‌شته‌رگه‌رییه‌ ده‌كه‌ن به‌ سێ‌ جۆره‌وه‌، مامۆستایانی‌ ئاینیش ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌گه‌ر مرۆڤ هیچ كه‌موكوڕییه‌كی‌ نه‌بێت نابێت نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاری‌ بكات.

"وتیان گوناهه‌، به‌ڵام هه‌ر كردم"

محه‌مه‌د ئه‌حمه‌دی‌ ته‌مه‌ن سی‌ ساڵ‌ نزیكه‌ی‌ هه‌شت ساڵه‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاری‌ بۆ لووتی‌ ئه‌نجامداوه‌، ئه‌مه‌ش له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ لووتی‌ زۆر گه‌وره‌ بووه‌‌و شێوه‌ی‌ ناشیرین بووه‌‌و كاتێك خه‌ڵك بینیویه‌تی‌ توانجیان لێداوه‌، بۆیه‌ بڕیاریداوه‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاری‌ بۆ لووتی‌ بكات "زۆر پێیانوتم گوناهه‌و خوا پێی‌ ناخۆشه‌، به‌ڵام په‌شیمان نه‌بوومه‌وه‌‌و هه‌ر كردم‌و نه‌ده‌ترسام له‌وه‌ی‌ ناشیرین بم، چونكه‌ خۆم جوان نه‌بووم".

محه‌مه‌د دوای‌ ئه‌نجامدانی‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌، به‌وته‌ی‌ خۆی‌ ئێستا شێوه‌ی‌ لووتی‌ جوان بووه‌‌و له‌چاو جاراندا گۆڕانكاری‌ زۆری‌ تێدا روویداوه‌ "هه‌رچه‌نده‌ ئه‌و كاته‌ ئه‌گه‌ری‌ سه‌ركه‌وتن كه‌م بوو، چونكه‌ ئه‌و جۆره‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌ تازه‌ بوو، هه‌ندێك كه‌سی‌ پێش خۆم كردبوویان زۆر جوان نه‌بوون، به‌ڵام شێوه‌ی‌ ئێستام له‌جاران لا جوانتره‌".

له‌ئه‌وروپاوه‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاریی‌...

بانوی‌ ته‌مه‌ن بیست‌و پێنج ساڵ‌ كه‌ خاوه‌نی‌ منداڵێكه‌‌و له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵاته‌وه‌ گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ كوردستان بۆ ئه‌نجامدانی‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی‌ گوپی‌، باسی‌ له‌وه‌كرد كه‌ له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ وڵات نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاریی‌ نرخی‌ زۆر گرانه‌ به‌پێچه‌وانه‌وه‌ له‌كوردستان باشتره‌، بۆیه‌ هاتووه‌ته‌وه‌‌و له‌كوردستان نه‌شته‌رگه‌ری‌ كردووه‌.

بانو وتی‌ "ئه‌م جۆره‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌ زۆر قورس نییه‌، به‌ڵام شێوه‌یه‌كی‌ جوانت پێده‌به‌خشێت‌و زۆر لێی‌ رازیم، چونكه‌ زۆر حه‌زم لێی‌ بوو".

"ئه‌گه‌ر بمزانیایه‌ وایه‌ نه‌شته‌رگه‌ریم نه‌ده‌كرد"

سارا عه‌بدوڵای‌ ته‌مه‌ن بیست‌و هه‌شت ساڵ‌ خوێندكاری‌ زانكۆیه‌‌و چوار مانگ له‌مه‌وبه‌ر ویستویه‌تی‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ بۆ ددانه‌كانی‌ بكات، كاتێك سه‌ردانی‌ پزیشكی‌ ددانه‌كه‌ی‌ كردووه‌ وتویه‌تی‌ ده‌بێت نه‌شته‌رگه‌ریت بۆ بكه‌م، ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌شدا كه‌ كاتێك چووه‌ته‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌ دواتر زانیویه‌تی‌ نه‌شته‌رگه‌ریی‌ بۆ كراوه‌.

ئه‌و ده‌ڵێت "ئێستاش هه‌ندێكجار ئازارم هه‌یه‌ سه‌ره‌تا كاتێك له‌ئاوێنه‌دا خۆم ده‌بینی‌ هه‌ستم ده‌كرد كه‌سێكی‌ ترم خه‌ریك بوو تووشی‌ نه‌خۆشی‌ ده‌روونی‌ ببم، بۆیه‌ ئه‌گه‌ر پزیشكه‌كه‌ بیوتایه‌ نه‌شته‌رگه‌ریی‌ جوانكاریت بۆ ده‌كه‌م هه‌رگیز نه‌مده‌كرد".

"پێویسته‌ سه‌ردانی‌ پزیشكی‌ ده‌روونی‌ بكرێت"

پسپۆری‌ نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كان، د. ئه‌فرام محه‌مه‌د له‌لێدوانێكدا بۆ ئاوێنه‌ رایگه‌یاند ئه‌و كه‌سه‌ی‌ ده‌یه‌وێت نه‌شته‌رگه‌ری جوانكاریی‌ بكات، پێویسته‌ پزیشكی‌ جوانكارییه‌كه‌ پێش ئه‌نجامدانی‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌ بینێرێته‌ لای‌ پزیشكی‌ ده‌روونی‌، چونكه‌ زۆرجار ئه‌و كه‌سانه‌ گرێی‌ ده‌روونییان هه‌یه‌‌و له‌بنه‌ڕه‌تدا خۆیان ناشرین نین، هه‌روه‌ها ده‌بێت دوای‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌ش پزیشكی‌ ده‌روونی‌ هاوشانی‌ پزیشكی‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌ نه‌خۆشه‌كه‌ ببینێت، چونكه‌ ئه‌و كه‌سه‌ گۆڕانكاری‌ له‌ده‌موچاوی یان جه‌سته‌یدا ده‌كات هه‌روا به‌ئاسانی‌ ناتوانێت له‌گه‌ڵ‌ شێوه‌ تازه‌كه‌یدا را بێت".

ناوبراو روونیكرده‌وه‌ كه‌ زۆرجار ئه‌و كه‌سه‌ی‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ بۆ ده‌كرێت تووشی‌ (خه‌مۆكی‌‌و دڵه‌ڕاوكێ‌و گۆشه‌گیری‌) ده‌بێت ئه‌مه‌ش وا ده‌كات له‌ده‌وروبه‌ره‌كه‌ی‌ داببڕێت‌و زۆرجار بیر له‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ تر ئه‌نجام بدات، د. ئه‌فرام وتیشی‌ "ئه‌و كه‌سه‌ له‌كارو ژیان‌و كۆمه‌ڵ‌ داده‌بڕێت له‌به‌رئه‌وه‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاری‌ زۆر هه‌ستیاره‌و ره‌نگه‌ تووشبوونی‌ نه‌خۆشییه‌ ده‌روونییه‌كانی‌ به‌دواوه‌ بێت".

نه‌شته‌رگه‌ری‌ له‌ 200 هه‌زار بۆ 2 ملیۆنی‌ تێده‌چێت

پسپۆر له‌ بواری‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاری‌ سوتاوی‌، د.ئاری‌ ره‌حیم زه‌نگه‌نه‌ له‌لێدوانێكدا بۆ ئاوێنه‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌كانی‌ جوانكاری‌ دابه‌شكرد بۆ سێ‌ جۆر "یه‌كه‌میان ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ به‌هۆی‌ سوتاوی‌ جه‌سته‌یان تێكچووه‌، دووه‌میان ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ كه‌ تووشی‌ شكاوی‌ یان شێرپه‌نجه‌ی‌ پێست ده‌بن له‌گه‌ڵ‌ ئه‌و شێواوییه‌ی‌ له‌ كاتی‌ زگماكیدا هه‌یه‌ له‌جه‌سته‌یاندا، سێهه‌میشیان ئه‌وانه‌ن كه‌ به‌ئاره‌زووی‌ خۆیان له‌پێناوی‌ جوانتركردنی‌ خۆیان نه‌شته‌رگه‌ری‌ ده‌كه‌ن وه‌ك نه‌شته‌رگه‌ری‌ لووت كه‌ زۆر باوه‌ له‌گه‌ڵ‌ راكێشانی‌ پێستی‌ ده‌موچاو‌و كردنه‌وه‌ی‌ پێڵوه‌كان هه‌روه‌ها گه‌وره‌كردن‌و بچوككردنه‌وه‌ی‌ مه‌مك له‌گه‌ڵ‌ بچوككردنه‌وه‌ی‌ ورگ‌و سمت‌و ران".

د.ئاری‌ جۆری‌ سێهه‌میان بۆ ئه‌وه‌ ده‌گه‌رێنێته‌وه‌ كه‌ مرۆڤ به‌رده‌وام حه‌ز ده‌كات جوانتر ده‌ربكه‌وێت، ئه‌وه‌ش حاڵه‌تێكی‌ سروشتییه‌، چونكه‌ مرۆڤه‌ كاتێك ده‌بینێت بواری‌ پزیشكی‌ پێشكه‌وتووه‌ ده‌توانێت حه‌زه‌كانی‌ جێبه‌جێ‌ بكات له‌و كاته‌شدا بڕیاری‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ ده‌دات.

ناوبراو باسی‌ له‌وه‌كرد كه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی‌ نه‌شته‌رگه‌ری ده‌كات ده‌بێت له‌سه‌ره‌تادا به‌نج وه‌ربگرێت، به‌ڵام تووشی‌ هیچ نه‌خۆشییه‌كی‌ خراپ نابێت له‌ئه‌نجامی‌ نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاری‌، زۆرجاریش ره‌نگه‌ كه‌سه‌كان دوای‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌، خۆیان به‌دڵیان نه‌بێت ئه‌وه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ دوو هۆكار یان نه‌شته‌رگه‌رییه‌كه‌ جوان ده‌رنه‌چووه‌ یان كه‌سه‌كه‌ كێشه‌ی‌ ده‌روونی‌ هه‌یه‌، بۆیه‌ له‌و كاته‌دا ئێمه‌ رازی‌ ده‌كه‌ین بۆ چاره‌سه‌ر سه‌ردانی‌ پزیشكی‌ ده‌روونی‌ بكات.

د.ئاری‌ روونیكرده‌وه‌ كه‌ ئه‌وان پێش نه‌شته‌رگه‌ری‌ بۆ كه‌سێك ئه‌نجام بده‌ن قسه‌ی‌ له‌گه‌ڵ‌ ده‌كه‌ن‌و دواتر بۆیان ده‌رده‌كه‌وێت كێشه‌ی‌ ده‌روونی‌ هه‌یه‌ یان نا، چونكه‌ ئه‌وانه‌ی‌ كێشه‌ی‌ ده‌روونییان هه‌یه‌ ئه‌و كه‌موكوڕییه‌ی‌ ده‌موچاویان به‌ هۆكاری‌ هه‌موو نه‌هامه‌تیه‌ك داده‌نێن له‌ ژیاندا، به‌ڵام له‌ڕاستیدا وا نییه‌، به‌ڵكو ئه‌و كه‌سه‌ حه‌زی‌ له‌شوێنێكی‌ خۆی‌ نییه‌‌و ده‌توانێت گۆڕانكاری‌ تێدا بكات، ئه‌م كێشه‌ ده‌روونییه‌ش زۆر ئاڵۆزه‌‌و زیاتر له‌ كوڕاندا هه‌یه‌ به‌ به‌راورد به‌كچان، هه‌روه‌ها ئاشكرایكرد كه‌ نرخی‌ نه‌شته‌رگه‌رییه‌كانیش له‌ دووسه‌د هه‌زاره‌وه‌ تا دوو ملیۆن دیناره‌.

"نه‌شته‌رگه‌ری‌ جوانكاری‌ حه‌رامه‌"

مامۆستا مه‌لا سامان هه‌ڵه‌بجه‌یی‌ روونیكرده‌وه‌ كه‌ ئه‌گه‌ر بێتوو مرۆڤ هیچ كه‌موكوڕییه‌كی‌ نه‌بێت له‌له‌ش یان رووخساریدا ئه‌وا "حه‌رامه‌" نه‌شته‌رگه‌ریی‌ جوانكاری‌ بكات.

ناوبراو ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌دا كه‌ ئاینی‌ ئیسلام ته‌نها له‌دوو حاڵه‌تدا رێگه‌ی‌ داوه‌ به‌ئه‌نجامدانی‌ نه‌شته‌رگه‌ریی‌ جوانكاری‌ ئه‌وانیش "ئه‌گه‌ر ئه‌و كه‌سه‌ بریندار بووبێت‌و بووبێته‌ عه‌یبه‌یه‌ك بۆی‌، یاخود به‌زگماكییه‌وه‌ كه‌موكوڕییه‌كی‌ تێدا هه‌یه‌‌و له‌ڕووی‌ ده‌روونییه‌وه‌ ئازاری‌ بدات".

 

Qadirzada.com © 2009. All rights reserved